Madonna van Loreto, Michelangelo di Merisi da Caravaggio, ca. 1605

De ‘Madonna van Loreto’ van Caravaggio, de meester van de barok, is de vedette van de expo ‘Heilige Plaatsen’. Aan haar verblijf in Antwerpen was één voorwaarde verbonden: met Kerstmis moest ze terug thuis zijn. 14 december 2014 is haar laatste dag in het MAS.

Volgens een legende werd het huis van Maria in Nazareth door engelen naar Loreto in Italië overgevlogen. In de 16de eeuw groeide de verering voor de madonna van Loreto. De Italiaanse meester van de barok Caravaggio maakte een spraakmakend schilderij ter ere van haar.

U ziet twee pelgrims na een reis vol ontbering en na de verplichte rondgang rond het Heilige Huis van Loreto. Ze worden beloond me de verschijning van Maria en Jezus op de drempel van het huis. Hun gescheurde kleding en blote, opgezwollen voeten vallen op. Die vuile voeten en de gescheurde kleding staan symbool voor de gehoorzaamheid en toewijding van de pelgrims. Ook het voetje van de piepjonge Jezus springt in het oog: het komt héél dicht bij de biddende pelgrim. Het goddelijke is hier dus héél dicht bij het menselijke. En dat is de essentie van dit schilderij.

 

Wist u dat?

Antwerpen een bijzondere band heeft met de Madonna van Loreto?
De Madonna kent sinds de Slag bij Lepanto (1571) een duidelijke verering in Antwerpen. Sinds 1590 staat een groot beeld van de Madonna van Loreto in de gevel van het stadhuis van Antwerpen. 
 
Het meer dan 100 geleden is dat er nog een keer een Caravaggio in Antwerpen te zien was? 
In 1617 bemiddelt Rubens bij de aankoop van het monumentale altaarstuk van de Madonna van de Rozenkrans van Caravaggio (1607) voor de Sint-Pauluskerk. Het blijft er tot 1781 wanneer het werk onder betreurenswaardige omstandigheden naar Wenen getransporteerd wordt.
 
14 december 2014 de laatste dag is dat de authentieke Madonna van Loreto in het MAS te bezichtigen is?
De thuis van de Madonna van Loreto van Caravaggio is de Basilica di Sant’Agostino in Campo Marzio te Rome. Het is hoogst uitzonderlijk dat zij haar vertrouwde plek verlaat. Alvorens het topstuk zou overkomen naar Antwerpen moest er nog één belofte worden gemaakt: met Kerstmis moest ze terug thuis zijn. 14 december 2014 is de laatste dag dat de authentieke Madonna van Loreto van Caravaggio in het MAS te bezichtigen is. Nadien wordt ze vervangen door een replica.